4.1 Εισαγωγή

Ένα δέντρο πέφτει στο δάσος· η παρουσία μας ή η απουσία μας δεν αλλάζει το γεγονός, αλλά γεννά διαφορετικά ερωτήματα. Η Αφρική πολεμά και υποφέρει· οι επεμβάσεις των Ηνωμένων Εθνών δεν εξαλείφουν τις γενοκτονίες και το λοιμό, αλλά διαφοροποιούν τους συσχετισμούς δυνάμεων και προκαλούν πρόωρες ισορροπίες που σώζουν ζωές. Επανάσταση και τρομοκρατία μπορεί να είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος· δεν μπορεί κανείς ποτέ να είναι σίγουρος ότι αυτό που πρεσβεύει θα γίνει κατανοητό ακριβώς όπως το εννοεί.

Η γλώσσα, οι έννοιες που χρησιμοποιούμε και οι πεποιθήσεις μας για την τάξη των πραγμάτων επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο προσλαμβάνουμε τον κόσμο. Έτσι και οι παρατηρήσεις ενός μελετητή γίνονται μέσα από ένα εννοιολογικό πρίσμα που είναι συνάρτηση προσωπικών και κοινωνικών συνθηκών που απαρτίζουν το σύνολο των εμπειριών του. Το τι μελετάμε εξαρτάται από τις αντιλήψεις μας σε διαπλοκή με την επιστημονική θεωρία και μεθοδολογία που στηρίζει τη μελέτη μας. Τα δεδομένα που συγκεντρώνουμε είναι ήδη εμποτισμένα εννοιολογικά.

Η αντικειμενικότητα στη μελέτη δεν είναι επομένως εφικτή. Αυτό δεν σημαίνει ωστόσο ότι θα πρέπει να αφήσει ο μελετητής τη φαντασία του να καλπάσει. “It is as if we were to discover that it is impossible to render an operating-room perfectly sterile and conclude that therefore one might as well do surgery in a sewer…” (Robert Solow)